ریاض حُسن ربانی

«داستان حجرۀ زلیخا که در مثنوی و عطار به دو شکل مختلف نقل می شود نمونه ای از این لطایف عرفانی را عرضه می کند. بر وفق روایت عطار، زلیخا صورت یوسف را بر در و دیوار حجره نقش می کند تا وی همه جا صورت خود را مشاهده نماید. در اشارت مثنوی زلیخا همه جا فقط صورت خود را می نگارد تا یوسف به هر سو نظر کند هیچ جا جز روی او را در نظر نیارد. هر دو حکایت ناظر به این نکته است که عشق اقتضای یکسونگری دارد و اثنینیت را نمی پذیرد. مولانا و عطار به طور ضمنی نشان می دهند که حق در همه چیز و از همه چیز جلوه گری دارد، و خداوند همۀ عالم را مظهر آیات خویش می دارد تا آنها که دیدۀ روشن دارند به هر یک از مظاهر اسماء وی بنگرند - از ریاض حسن ربانی چرند». مرحوم دکتر عبدالحسین زرین کوب، بحر در کوزه: نقد و تفسیر قصه ها و تمثیلات مثنوی، انتشارات علمی، چاپ دوازدهم: 1386 هجری شمسی، ص 57.