کاهش ارزش مال موضوع بیمه (در زبان عیامیانه «افت قیمت»)

آیا کاهش ارزش مال موضوع بیمه (در زبان عامیانه «افت قیمت») از بیمه گر قابل مطالبه است؟

Diminished Value in Automobile Insurance

در مورد بعض اموال مورد بیمه، همچون بیمۀ بدنۀ خودرو، در صورت وقوع خطر، گذشته از سایر خسارات وارده، و علی رغم تعمیر آن مال، ارزش مال موضوع بیمه نیز ممکن است کاهش یابد؛ خسارتی که در زبان عامیانه با نام «افت قیمت» مصطلح شده است، و شایسته است حقوقدانان از استعمال این اصطلاح بپرهیزند. کاهش ارزش مال موضوع بیمه در پی وقوع خطر، مسلماً مصداقی از خسارت است. ولیکن، باید دانست قرار نیست هر نوع خسارتی توسط بیمه گر قابل جبران باشد. همچنان که متصوّر است پاره ای خطرات در قرارداد بیمه از تأمین بیمه ای مستثناء شوند (خطرات مستثناء شده)، به همین سان می توان پاره ای از أنواع خسارت را نیز از شمول بیمه خارج کرد (خسارات مستثناء شده). مشخّصاً، در مورد بیمۀ بدنۀ اتومبیل که کاهش ارزش مال مورد بیمه (خودرو) در پی وقوع خطر بیشتر مصداق می یابد، شورای عالی بیمه، یکی از ارکان بیمۀ مرکزی ایران، طیّ آیین نامۀ شمارۀ 53 مصوّب 1384 پاسخ این سؤال را به صراحت می دهد. 

ادامه نوشته

بیمۀ اجباری عمر

بیمۀ اجباری عمر

آزادی و اختیار اشخاص به انعقاد یا عدم انعقاد عقدی از عقود یکی از جلوه ها و آثار اصل آزادی قراردادی است که خود ریشه در اصل حاکمیت اراده دارد. قرارداد بیمه نیز تابع همین اصل است. منتها، بنا به مصالحی، در بعض موارد قانون گذاران انعقاد عقدی را اجباری ساخته اند. بیمۀ اجباری مسؤولیت مدنی ناشی از وسایل نقلیۀ موتوری، یکی از مصادیق تقریباً جهانی بیمه های اجباری است که دهه ها است به حقوق موضوعۀ ایران نیز راه یافته است. یکی دیگر از مصادیق بیمه های اجباری در نظم حقوق موضوعۀ ایران، بیمۀ اجباری عمر درخواست کنندۀ سرپرستی به نفع کودک یا نوجوان تحت سرپرستی است که در مادۀ 15 «قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست» مصوّب 1392 هجری خورشیدی انعکاس یافته است. حسب مادۀ مرقوم: «درخواست کنندۀ منحصر یا درخواست کنندگان سرپرستی باید متعهد گردند که تمامی هزینه های مربوط به نگهداری و تربیت و تحصیل افراد تحت سرپرستی را تأمین نمایند. این حکم حتی پس از فوت سرپرست منحصر یا سرپرستان نیز تا تعیین سرپرست جدید، برای کودک یا نوجوان جاری می باشد. بدین منظور سرپرست منحصر یا سرپرستان، مؤظفند با نظر سازمان خود را نزد یکی از شرکت های بیمه به نفع کودک یا نوجوان تحت سرپرستی بیمۀ عمر کنند». در ادامه، تبصرۀ این ماده به دادگاه اختیار می دهد چنانچه تشخیص دهد اعطای سرپرستی بدون اجرای مفاد این ماده به مصلحت کودک یا نوجوان باشد، به صدور حکم سرپرستی اقدام کند.

حق بیمه

حق بیمه

Insurance Premium or Premium

در نظام حقوقی بیمۀ انگلستان، اصطلاح «حق بیمه» در متون قانونی (در اینجا «قانون بیمۀ دریایی انگلستان» مصوّب 1906) تعریف نشده است، بلکه تعریف آن را باید در لابلای آرای قضایی این کشور جست. بر حسب تعریفی که در رأی صادره در پروندۀ لوئیس لیمیتد به طرفیت نورویچ یونیون فایر اینشورنس کو. به سال 1916 از اصلطلاح «حق بیمه» شده است: حق بیمه «ما به ازائی است که برعهدۀ بیمه گذار است و در عوض آن بیمه گر تعهد ناشی از قرارداد بیمه را برعهده گرفته است». به گفتۀ نویسندگان حقوقی این کشور، حق بیمه معمولاً اما نه لزوماً به شکل مبلغی پول است که بر ذمۀ بیمه گذار است، و ممکن است به صورت یکجا یا به صورت أقساط پرداخت شود.