استثنای قرارداد پایه

Underlying Contract Exception

اصطلاحی است که پرفسور نلسون اینونچونگ، حقوقدان انگلیسی و متخصص حقوق اعتبارات اسنادی و ضمانت نامه های مستقل جعل کرده است به این هدف که کاستی نظام حقوقی انگلستان در حمایت از متقاضی ضمانت نامه های عندالمطالبه را به کمک آن برطرف کند، و بدین وسیله اصل استقلال ضمانت نامه های عندالمطالبه را در موارد خاصی که نمی توان با ایراد تقلب مانع پرداخت وجه ضمانت نامه های این چنینی شد، و در نتیجه حفره و خلأ حمایتی ای همچنان باقی است، به کمک این استثناء محدود سازد. این متخصص سرشناس و صاحب نظر حقوق اعتبارات اسنادی و ضمانت نامه های مستقل،  اصطلاح مزبور را به سال 2011 میلادی در کتاب «اصل استقلال اعتبارات اسنادی و ضمانت نامه های عندالمطالبه» خویش پیشنهاد داده است. ایشان در این کتاب ضمن بیان مفهوم و ماهیت این استثناء، جایگاه پذیرش استثنای مزبور را نخست در آرای قضایی استرالیا و سپس در آرای قضایی انگلستان مورد کاوش و بررسی قرار می دهد. در اثر این تلاش علمی حقوقدان نامبرده، رویۀ قضایی انگلستان در سال های اخیر در آرایی چند به پذیرش استثنای معاملۀ پایه تمایل یافته، و صریحاً این استثناء را به رسمیت شناخته است. باید دانست که کارایی و فایدت دستگاه ضمانت نامه های عندالمطالبه در گرو پاسداری از اصل استقلال است، و از این روی، سیاست کشورهای صاحب نام تجاری رو بدان سوی دارد که دیوار اصل استقلال به آسانی فرو نریزد، و لذا وارد کردن هر گونه استثنای جدید بر این اصل باید با وسواس و دقت هر چه تمام صورت گیرد. شایان ذکر است که بعضی حقوقدانان گرچه در ماهیت با پرفسور نلسون اینونچونگ از در مخالفت بیرون نیامده اند، امّا از نامگذاری او انتقاد کرده اند و این شیوۀ نامگذاری را رهزن اندیشه ها شمرده اند.