عملیات بالادستی نفت

عملیات بالادستی نفت

مطابق تعریف بند (4) مادۀ 1 «قانون اصلاح قانون نفت» مصوّب سال 1390 عملیات بالادستی نفت شامل عملیات زیر می گردد: کلیۀ مطالعات، فعالیت ها و اقدامات مربوط به اکتشاف، حفاری، استخراج، بهره برداری و صیانت از منابع نفتی، انتقال، ذخیره سازی و صادرات آن مانند پی جویی، نقشه برداری، زمین شناسی، ژئوفیزیک، ژئوشیمی، حفر و خدمات فنی چاه ها، تزریق گاز، آب، هوا و یا هر فعالیتی که منجر به برداشت بهینه و حداکثری از منابع نفتی گردد و نیز احداث و توسعۀ تأسیسات و صنایع وابسته، تحدید حدود، حفاظت و حراست آنها برای عملیات تولید و قابل عرضه کردن نفت در حد جداسازی اولیه، صادرات، استفاده و یا عرضه برای عملیات پایین دستی. مواردی نظیر مدیریت و نظارت بر تأمین کالا و مواد صنعتی، آموزش و تأمین نیروی انسانی، ایجاد و حفظ شرایط ایمنی، بهداشت و محیط زیست و انجام کلیۀ فعالیت های لازم جهت ایجاد، ارتقاء و انتقال فن آوری برای پشتیبانی عملیات فوق جزء عملیات بالادستی محسوب می شود.

شرکت های فرعی تابعۀ وزارت نفت ایران

شرکت های فرعی تابعۀ وزارت نفت ایران

مطابق بند (19) مادۀ 1 «قانون اصلاح قانون نفت» مصوّب سال 1390، شرکت های فرعی تابعۀ وزارت نفت ایران به شرکت هایی گفته می شود که بیش از پنجاه درصد (50%) سهام آنها متعلق به شرکت های اصلی تابعۀ وزارت نفت ایران باشد.

شرکت های اصلی تابعۀ وزارت نفت ایران

شرکت های اصلی تابعۀ وزارت نفت ایران

مطابق بند (18) مادۀ 1 «قانون اصلاح قانون نفت» مصوّب سال 1390، شرکت های اصلی تابعۀ وزارت نفت ایران عبارت اند از شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران. شرکت های اصلی تابعۀ وزارت نفت ایران ممکن است خود شرکت های دیگری نیز داشته باشند که به آنها «شرکت های فرعی تابعۀ وزارت نفت» گفته می شود.

شرکت بین المللی سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویۀ وجوه

شرکت بین المللی سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویۀ وجوه

International Central Securities Depository (ICSD)

شرکتی است که عملیات مربوط به ثبت، نگهداری، انتقال مالکیت اوراق بهادار و تسویۀ وجوه را در سطح بین المللی انجام می دهد، نه صرفاً در سطح داخلی.

شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویۀ وجوه

شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویۀ وجوه

Central Securities Depository (CSD)

مطابق تعریف مندرج در بند (7) مادۀ 1 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوّب سال 1384، شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویۀ وجوه، شرکتی است که امور مربوط به ثبت، نگهداری، انتقال مالکیت اوراق بهادار و تسویۀ وجوه را انجام می دهد. شایان ذکر است که تمرکز عمدۀ سهام این شرکت در دست شخص یا اشخاص معدود به طوری که بتوانند کنترل این شرکت را در اختیار گیرند، ممنوع است. علی هذا، مادۀ 55 قانون مارالذکر دلالت می کند: «هیچ سهامدار حقیقی یا حقوقی نمی تواند  بیش از پنج درصد (5%) از سهام شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویۀ وجوه را به طور مستقیم یا غیرمستقیم در مالکیت داشته باشد». اهمیّت این نهی قانونی تا بدان درجه است که شامل «مالکیت غیرمستقیم سهام» نیز می شود، هرچند - تا آنجا که ما می دانیم - ضابطه و تعریفی از «مالکیت غیرمستقیم سهام» در قوانین موضوعۀ ما دیده نمی شود.

قرار عدم دسترسی به تمام یا برخی از اوراق، اسناد یا مدارک پرونده

قرار عدم دسترسی به تمام یا برخی از اوراق، اسناد یا مدارک پرونده

نام قراری است که بازپرس در مرحلۀ تحقیقات مقدماتی در پروندۀ کیفری ممکن است اتخاذ نماید. موارد جواز صدور این قرار، و دیگر جزئیات مربوطه به این قرار، در مادۀ 191 قانون آیین دادرسی کیفری مصوّب 1392 آمده است. مطابق این ماده، بازپرس ممکن است تنها در یکی از دو مورد زیر، مبادرت به صدور قرار عدم دسترسی نماید: یک. بازپرس مطالعه یا دسترسی به تمام یا برخی از اوراق، اسناد یا مدارک پرونده را با ضرورت کشف حقیقت منافی بداند؛ دو. موضوع از جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور باشد. اتخاذ این قرار باید با ذکر دلیل باشد. قرار مزبور حضوراً به متهم یا وکیل وی ابلاغ می شود، و ظرف سه روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه صالح است. دادگاه مکلف است در وقت فوق العاده به اعتراض رسیدگی و اتخاذ تصمیم کند.

هیأت عالی نظارت بر منابع نفتی

هیأت عالی نظارت بر منابع نفتی

نام هیأتی است که به موجب مادۀ 3 «قانون اصلاح قانون نفت» مصوّب سال 1390 تشکیل شده است؛ و هدف از تشکیل آن نظارت بر اعمال حق حاکمیت و مالکیت عمومی بر منابع نفتی می باشد. مطابق مادۀ 3 از قانون مزبور، ترکیب اعضای این هیأت به شرح زیر است: وزیر نفت به عنوان دبیر هیأت، معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، دادستان کل کشور، و دو نفر از معاونین وزارت نفت به انتخاب وزیر نفت. وفق تبصرۀ (1) این ماده، کلیۀ اعضای هیأت حق رأی دارند.

تولید صیانت شده از منابع نفتی

تولید صیانت شده از منابع نفتی

حسب تعریفی که بند (7) از مادۀ 1 «قانون اصلاح قانون نفت» مصوّب سال 1390 از این اصطلاح به دست داده «تولید صیانت شده از منابع نفتی» به معنای کلیۀ عملیاتی است که منجر به برداشت بهینه و حداکثری ارزش اقتصادی تولید از منابع نفتی کشور در طول عمر منابع مذکور می شود، و باعث جلوگیری از اتلاف ذخایر در چرخۀ تولید نفت بر اساس سیاست های مصوّب می گردد.

ادامه نوشته

اصل رفتار ملی در حقوق سرمایه گذاری خارجی ایران

اصل رفتار ملی در حقوق سرمایه گذاری خارجی ایران

در حقوق موضوعۀ ایران، گذشته از مواردی که در معاهدات دوجانبۀ سرمایه گذاری، برای سرمایه گذاری خارجی حقوق و حمایت های بیشتری پیش بینی شده باشد، سرمایه گذار خارجی از همان حقوق و حمایت هایی بهره مند است که سرمایه گذار داخلی دارا است. اصل رفتار ملی در حقوق سرمایه گذاری خارجی ایران در مادۀ 8 «قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی» مصوّب سال 1381 انعکاس یافته است. حسب این ماده: «سرمایه گذاری های خارجی مشمول این قانون از کلیۀ حقوق، حمایت ها، و تسهیلاتی که برای سرمایه گذاری های داخلی موجود است به طور یکسان برخوردار می باشند».

اوراق بدهی

اوراق بدهی

در نظام حقوق موضوعۀ ایران، به اوراق بهادار اسلامی بانام یا بی نام نظیر اسناد خزانۀ اسلامی، اوراق مشارکت، أنواع صکوک اسلامی که به موجب قوانین و مقررات مربوط منتشر می شود، اطلاق می گردد.

ادامه نوشته

اسناد خزانۀ اسلامی

اسناد خزانۀ اسلامی                                                                              Islamic Treasury Bills

صندوق تثبیت بازار سرمایه

صندوق تثبیت بازار سرمایه

نام صندوقی است که به موجب مادۀ 28 «قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور» تأسیس شده است. مطابق نص این ماده، هدف از تأسیس صندوق مزبور «کنترل و کاهش مخاطرات سامانه ای یا فرادستگاهی بازار سرمایۀ کشور در شرایط وقوع بحران های مالی و اقتصادی و اجرای سیاست های عمومی حاکمیتی در شرایط مذکور» و نیز «حفظ و توسعۀ شرایط رقابت منصفانه در حوزۀ بازار سرمایه» می باشد. «صندوق تثبیت بازار سرمایه» به عنوان نهاد مالی تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار، با شخصیت حقوقی مستقل تأسیس می شود، و طبق اساسنامه خود و در چارچوب مصوّبات هیأت امناء فعالیت می نماید. هیأت امنای «صندوق تثبیت بازار سرمایه» متشکل از وزیز امور اقتصادی و دارایی، رئیس کل بانک مرکزی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، رئیس هیأت عامل صندوق توسعۀ ملی و رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار می باشد؛ این صندوق توسط هیأت عامل فعالیت می کند.

مسؤولیت اجتماعی بانک

مسؤولیت اجتماعی بانک                                                             Social Responsibility of Bank

بانک به عنوان یک بنگاه اقتصادی، علی الاصول، به حداکثر رسانی سود را به عنوان تابع هدف خود دنبال می کند. اما، رفته رفته در کنار این هدف اصلی از فعالیت بانک ها، انجام کارهای عام المنفعه نیز به عنوان وظیفه ای اجتماعی بر عهدۀ بانک ها قرار گرفته است. اعطای «تسهیلات قرض الحسنۀ ازدواج» یکی از مصادیق مسؤولیت اجتماعی بانک ها محسوب می گردد. در همین راستا، بند (الف) از تبصرۀ 16 «قانون بودجۀ سال 1397 کل کشور» مقرر می کند: «به منظور حمایت از ازدواج جوانان، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است کلیۀ بانک ها و مؤوسسات اعتباری کشور را ملزم کند به اندازۀ سهم خود از مجموع کلیۀ منابع در اختیار پس انداز، جاری و سپردۀ قرض الحسنه مشارکت کرده و تسهیلات قرض الحسنۀ ازدواج را در اولویت نخست پرداخت قرار دهند».