دکتر ماشاءاله بناء نیاسری

انواع شرکت های چندملیتی بلحاظ أهداف

شرکت های چندملیتی شامل أقسام گسترده ای از بنگاه های بازرگانی می شوند که مجموعۀ متنوعی از أهداف را دنبال می کنند. یکی از طرق کوشش برای فهم و شناخت شرکت های چندملیتی، توجه به أهدافی است که این شرکت ها دنبال می کنند. شرکت ها بنا به علل و موجبات گوناگون در خارج سرمایه گذاری می کنند. برخی شرکت ها، همچون شرکت های نفتی و شرکت های معدنی، به هدف یافتن و تحصیل  مواد خام، در خارج سرمایه گذاری می کنند؛ لذا، این دسته از شرکت ها را می توان «جویندگان مواد خام» نام داد؛ و امّا برخی دیگر به دنبال کاهش هزینه ها و بهبود بهره وری و کارایی تولید از طریق یافتن عوامل تولید کم هزینه تر و ارزان تر تولید، همچون کارگر ارزان و انرژی کم هزینه اند. این دسته از شرکت ها را می توان «جویندگان بهره وری و کارایی» لقب داد؛ بعض شرکت ها، به ویژه در حوزه های فن آوری برتر (های تک) به منظور یافتن دانش، در خارج سرمایه گذاری می کنند؛ فلذا، آنها را می توان «جویندگان دانش» نامید؛ و نهایتاً، برخی دیگر از شرکت ها فعالیت ها و عملیات جدیدی را در کشورهایی تحصیل یا راه می اندازند که بعید می نماید آن کشورها بنگاه های خصوصی را مصادره و سلب مالکیت کرده یا در این بنگاه ها مداخله و مزاحمت ایجاد کنند. این دسته از شرکت ها را می توان «جویندگان ایمنی سیاسی» عنوان داد. علی هذا، شرکت های چندملیتی را بلحاظ أهداف اصلی ای که دنبال می کنند، به أقسامی چند می توان تقسیم کرد: شرکت های چندملیتی «جویای بازار»، شرکت های چندملیتی «جویای مواد خام»، شرکت های چندملیتی «جویای بهره وری و کارآمدی»، شرکت های چندملیتی «جویای دانش»، و شرکت های چندملیتی «جویای ایمنی سیاسی».