دکتر ماشاءاله بناء نیاسری

تصرف نمادین

Symbolic Possession

بارنامۀ دریایی قابل معامله، به عنوان تنها سند حملی که در باب سند مالکیت بودن آن چون و چرا و امّا و اگر نیست، اولاً حق تحویل گرفتن کالا از متصدی حمل را به دارنده می دهد، و ثانیاً امکان انجام تصرفات حقوقی (تصرفات ناقله) را در کالای مشروح در این سند به دارنده اعطا می کند. مادامی که کالا در جریان حمل است، اصطلاحاً گفته می شود که کالا در «تصرف نمادین» دارندۀ بارنامه است. با انتقال بارنامه، ناقل در حقیقت این تصرف نمادین را به دارندۀ جدید منتقل می کند. بعض از نویسندگان از کاربرد این اصطلاح خرده گرفته اند، و استفاده از همان اصطلاح شناخته شدۀ «تصرف حکمی» در برابر «تصرف واقعی» را ارجح و اولی شمرده اند. بنابراین، وجود بارنامۀ دریایی در ید دارندۀ قانونی چنان است که می توان گفت در حین مدتی که کالا در حال حمل است و هنوز به قبض مادی و فیزیکی او داده نشده است، کالای مشروح در بارنامه در «تصرف حکمی» او است. با رسیدن کشتی به مقصد، با ارائه بارنامه و تحویل گرفتن کالا از متصدی حمل، دارندۀ بارنامه بالاخره «تصرف واقعی» آن کالا را نیز فراچنگ می آورد. به «تصرف واقعی»، «تصرف مادی و فیزیکی» کالا نیز گفته می شود.