دکتر ماشاءاله بناء نیاسری

تفاوت «مقررات گذاری بانکی» با «نظارت بانکی»

Difference between Banking Regulation and Banking Supervision

در ادبیات تخصصی حقوق بانکداری و نیز در بیان شرح وظایف مراجع ناظر در صنعت بانکداری فراوان دیده می شود که دو اصطلاح «مقررات گذاری بانکی» و «نظارت بانکی» در کنار یکدیگر استعمال می شوند. امّا باید دانست، مقررات گذاری بانکی شأنی متفاوت و متمایز از نظارت بانکی است که این تفاوت با توجه به تعریفی که از هر یک از این دو مفهوم در ادامه به دست می دهیم، روشن می گردد. مقررات بانکی اشاره به منظومه ای از قواعد و موازین و معیارها دارد که توسط مراجع مقررات گذار یا ارگان های خودانتظام وضع می شود تا خطری که بانک ها یا سایر مؤوسساتی مالی و اعتباری بر عهده می گیرند را محدود یا واپایش (کنترل) نماید؛ حال آنکه نظارت بانکی اشاره به فرایند حصول اطمینان و رصد کردن متابعت از قواعد و موازین و معیارهای مقررات گذاری شده دارد. علی هذا، می توان گفت که مقررات گذاری بانکی ناظر به مرحلۀ «وضع» و نظارت بانکی ناظر به مرحلۀ «اجرا» می باشد. البته، گاه نیز دیده می شود که این دو مفهوم به نحو مترادف استعمال می شوند. به هر تقدیر، در پاسخ به بحران های مالی و بانکی اخیر در کشورهای صنعتی عالم و اصطلاحات مقررات گذارانه ای که در این کشورها صورت پذیرفته است، مقررات گذاری بانکی و نظارت بانکی تبدیل به مفاهیمی غنی و چندبعدی گردیده اند که معنای عمیق تری به خود گرفته اند.