قاعدۀ ضایع نشدن فرصت
قاعدۀ ضایع نشدن فرصت
No-Prejudice Rule
در تمام نظام های حقوقی، با وقوع حادثۀ تحت پوشش بیمه، بیمه گذار متعهد است ظرف مهلت معینی وقوع حادثه را به بیمه گر اعلام دارد. حکمت این تعهد همانا فراهم شدن فرصت بازدید از حادثه برای بیمه گر و کنکاش و جستجو در زمینۀ علت یا علل بروز حادثه و جلوگیری از ارتکاب تقلب بیمه ای در مقطع اعلام خسارت و مطالبۀ غرامت به زیان بیمه گر است. در گذشته، نظام های حقوقی برای عدم رعایت این تعهد بیمه گذار، ضمانت اجرای شداد و غلاظی نیز منظور کرده بودند که حکم مقرر در مادۀ 15 قانون بیمۀ سال 1316 ایران یادگار آن دوران است. مطابق بخشی از این ماده: «بیمه گذار باید [...] اولین زمان امکان و منتهی در ظرف پنج روز از تاریخ اطلاع خود از وقوع حادثه بیمه گر را مطلع سازد والا بیمه گر مسؤول نخواهد بود [...]». این ضمانت اجرای غلیظ و شدید در نظام های حقوقی مدرن بیمه مقبول نیست. امروزه، گفته می شود که عدم اعلام وقوع حادثه در مهلت معین به بیمه گر، چنانچه فرصتی را از بیمه گر ضایع ننموده باشد، تأثیری بر تعهدات بیمه گر ناشی از آن قرارداد بیمه ندارد، و باعث رفع مسؤولیت از بیمه گر نخواهد بود. این قاعده را در حقوق بیمۀ مدرن اصطلاحاً «قاعدۀ ضایع نشدن فرصت از بیمه گر در اثر تأخیر در اعلام حادثه» نام داده اند.