دکتر ماشاءاله بناء نیاسری

کرایۀ فضای مرده

Dead Freight

اصطلاح «کرایۀ فضای مرده» که در زمرۀ واژه های مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است، و معادل اصطلاح انگلیسی فوق اختیار شده است، در حقوق حمل و نقل دریایی، در موضوع «اجارۀ کشتی» کاربرد دارد. در قرارداد اجارۀ کشتی، مستأجر فضای معینی از کشتی را اجاره کرده و متعهد است مقدار معین شده از بار را جهت حمل در آن فضا فراهم و به مالک کشتی تحویل دهد. در این قرارداد، اجاره بهای معینی نیز از این بابت برای مالک کشتی مقرر شده. حال چنانچه مستأجر از فضای اجاره شده استفاده نکند، و مقدار مقرر از بار را برای حمل در فضای اجاره شده فراهم نسازد، همچنان متعهد خواهد بود اجاره بهای مقرر برای آن فضای ذخیره شده را بپردازد. به این مبلغ که در حقیقت «اجاره بهای هدر رفته» است، در اصطلاح «کرایۀ فضای مرده» گفته می شود.